Đánh bắt hải sản | WWF
© Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF

Đánh bắt hải sản

Cá ngừ vây vàng Việt Nam ngày càng mở rộng thị trường xuất khẩu và hiện đang là nguồn xuất khẩu chủ lực của quốc gia, với khoảng 2.000 thuyền đánh bắt và đóng góp cho nền kinh tế biển gần 370 triệu USD.

Các vấn đề chính
Tuy nhiên, ngành thuỷ sản đang phải đối mặt với nhiều thách thức do thiếu một chiến lược đánh bắt và quản lý mạnh mẽ, do sự thích ứng chậm đối với những thay đổi đang diễn ra của hệ sinh thái, và do việc quản lý lượng đánh bắt không chủ đích các loài như cá mập và rùa biển chưa hiệu quả. 

Sự tham gia tích cực và lâu dài của các công ty thuỷ sản quốc tế, các nhà chế biến trong nước và một số cơ quan chính phủ đã giúp thúc đẩy quá trình cải thiện nghề cá, hướng tới đạt chứng chỉ của Hội đồng Quản lý Biển (Marine Stewardship Council - MSC)

Giới thiệu về FIP
Kế thừa thành quả các dự án trước đây của WWF-Việt Nam về hạn chế đánh bắt không chủ đích, chương trình FIP cá ngừ vây vàng của Việt Nam được thực hiện từ năm 2014, nối tiếp giai đoạn tiền khảo sát của Hội đồng Quản lý Biển (MSC) và Kế hoạch Hành động FIP (được cập nhật sau đó vào năm 2017). Kế hoạch Hành động này đánh giá ngành cá ngừ vây vàng dựa trên bộ tiêu chuẩn của MSC, phân tích ra các thiếu sót và đề xuất các hành động cần thiết để đạt được tiêu chuẩn MSC. 

WWF-Việt Nam là đơn vị Quản lý FIP Quốc gia trong đó Hiệp hội Cá ngừ Việt Nam (VinaTuna) cũng là một thành viên của Ban Điều phối FIP. Chương trình có sự tham gia của một điều phối viên FIP Quốc tế, được hỗ trợ bởi WWF-Hoa Kỳ.

© WWF / Greg Funnell

Thành tựu
Những nỗ lực của Dự án Cải thiện Nghề cá (FIB) tập trung vào cải thiện quản trị, phương pháp đánh bắt, giảm tác động về môi trường của ngành đánh bắt sao cho tất cả đều đạt được tiêu chuẩn MSC. Để đạt được điều này, các thành viên và đối tác của FIP đang thực hiện các hoạt động:

  • Nhân rộng thói quen sử dụng lưỡi câu vòng trong đánh bắt nhằm hạn chế lượng đánh bắt không chủ đích đồng thời vẫn đảm bảo chỉ tiêu đánh bắt;
  • Tiếp tục đào tạo và bố trí quan sát viên trên biển nhằm cập nhật thông tin về hiệu quả của các chiến lược hạn chế đánh bắt không chủ đích, đồng thời hỗ trợ việc thành lập Chương trình Quan sát Quốc gia;
  • Tích cực tham gia cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn trong việc xây dựng Kế hoạch Quản lý Cá ngừ Quốc gia và các công cụ luật pháp và cải cách chính sách (như áp dụng các biện pháp kiểm soát lượng thu hoạch, thí điểm áp dụng hệ thống hạn mức, áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro và bảo vệ các loài có nguy cơ);
  • Thực hiện chương trình FIP đầu tiên về phân biệt các sản phẩm cá ngừ vây vàng “đạt tiêu chuẩn FIP” trên thị trường cùng với VinaTuna và một số nhà chế biến cá ngừ vây vàng; 
  • Thử nghiệm áp dụng việc ghi nhật ký khai thác bằng sổ hoặc bằng ứng dụng thông minh cho các tàu cá;
  • Phối hợp với Quỹ Phát triển Thuỷ sản Bền vững Quốc tế (International Seafood Sustainability Foundation - ISSF) tiên phong áp dụng Chương trình Đăng ký Tàu cá Tự nguyện cho các tàu cá thuộc chương trình FIP.

Các tỉnh FIP

Cộng tác viên của FIP
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN & PTNT) cùng với Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn là những đơn vị chủ chốt phối hợp với Ban Điều phối FIP. FIP cộng tác với các phòng ban trực thuộc Bộ NN & PTNT, đặc biệt là với Tổng cục Thủy sản - (DFISH), Chi cục Khai thác và Bảo vệ Nguồn lợi Thuỷ sản (DECAP) và Viện nghiên cứu Hải sản (RIMF).

Một số công ty thuỷ sản quốc tế (thành viên của FIP) hỗ trợ FIP cá ngừ vây vàng thông qua tham nhiều hoạt động thực thi khác nhau trong lĩnh vực hiện trường, thị trường, chính sách và tài chính. WWF cũng làm việc với ngành chế biến cá ngừ ở Việt Nam để thiết lập khả năng truy xuất nguồn gốc của FIP.

Thành viên của FIP
Một số công ty thuỷ sản quốc tế ủng hộ FIP về mặt tài chính đồng thời cam kết tham gia vào chuỗi cung ứng, chương trình truy xuất nguồn gốc, ghi chép nhật ký đánh bắt và các hoạt động truyền thông. Các thành viên hiện tại của FIP bao gồm:
Anova Food LLC
Beaver Street Fisheries, Inc.
Binca
Coral Sea Fishing
Esro Seafood
Hilo Fish Company
Sea Delight, LLC 
Seafarers Inc. 
Western United Fishing Company

© Martin Harvey / WWF

Hãy hành động!

Bạn có thể làm gì?