Bảo tồn loài và đa dạng sinh học | WWF

Bảo tồn loài và đa dạng sinh học

 rel=
Forest loss is having severe and detrimental effect on the global climate, biodiversity and the ability of local communities to develop and sustain long-term livelihoods. The CarBi project will make a positive contribution to all three of these issues. A main outcome will be a 15% increase in the income of 400 households with benefits to 5,000-7,000 people from 100 villages across the region.
© Thomas Calame
Chỉ ở những cánh rừng đủ rộng với những hệ sinh thái khỏe mạnh và an toàn các loài hoang dã mới có thể sinh sôi và phát triển.
Kể từ khi thực hiện hoạt động tại Việt Nam, WWF đã có những quyết định chiến lược nhằm thiết lập các hành lang xanh – kết nối các cánh rừng, các khu sinh cảnh bị phân mảnh tạo thành các hành lang rộng lớn cho các loài phát triển; hỗ trợ thành lập và hoạt động; thực hiện các hoạt động nghiên cứu và bảo vệ cho các khu bảo tồn và Vườn quốc gia.
 

Liên hệ với chúng tôi

WWF-Việt Nam
D13 Làng Quốc Tế Thăng Long
Quận Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam.
+84 4 3719 3049
+84 4 3719 3048 
wwfvietnam@wwfgreatermekong.org

Khu vực Trường Sơn

Ngay khi chưa có văn phòng đại diện tại Việt Nam, WWF đã thực hiện những dự án bảo tồn các Vườn Quốc gia (VQG) như bảo tồn VQG Bạch Mã (1993); VQG Vũ Quang (1995); VQG Cát Tiên (1998); VQG Phong Nha – Kẻ Bàng (2000), v.v. Tiếp những năm sau đó, WWF tiếp tục vận động và hỗ trợ chính quyền địa phương thiết lập những hành lang xanh nối liền sinh cảnh. Từ năm 2003 tới nay, thông qua nhiều dự án, điển hình như Sáng kiến Hành lang Đa dạng Sinh học, dự án Hành lang xanh, và dự án Dự trữ các-bon và Bảo tồn Đa dạng Sinh học (CarBi), WWF đã thành công nối liền gần 300.000ha rừng, kết nối 02 khu bảo tồn Saola và Khu bảo tồn Thiên nhiên Xe Sáp, Lào tạo hành lang đa dạng sinh học liền mạch – môi trường sống lý tưởng cho loài Saola đặc hữu. Trong đó, WWF đặc biệt hỗ trợ thành lập hai khu bảo tồn Sao La tại Quảng Nam và Thừa Thiên Huế, trực tiếp tác động để mở rộng Vườn Quốc gia Bạch Mã.
 
WWF tiếp tục hỗ trợ các khu bảo tồn trong việc thực thi pháp luật, thông qua nhiều hoạt động khác nhau như nâng cao kỹ năng tuần tra, hỗ trợ tuần tra liên ngành, thiết lập mạng lưới cung cấp thông tin. Đặc biệt, từ năm 2011, WWF kết hợp cùng với 02 KBT Sao la, thành lập các đội bảo vệ rừng với nhiệm vụ xác định bản đồ chiến thuật, các "điểm nóng" của các hoạt động bất hợp pháp và hệ thống thông tin địa lý (GIS), cùng với lực lượng kiểm lâm trực tiếp thực hiện tuần tra bảo vệ rừng. Cho đến tháng 12 năm 2014, đội bảo vệ rừng ở Việt Nam đã trải qua gần 31.000 ngày tuần tra. Trong thời gian này, họ đã phá hủy 49.851 bẫy thú rừng các loại, giải cứu được nhiều động vật quý hiếm bị mắc bẫy như Mang Trường Sơn, chà vá chân nâu, thỏ vằn, v.v và hơn 800 trại khai thác gỗ và săn bắt bất hợp pháp.
 
Trong nỗ lực giữ gìn sinh cảnh tự nhiên, với mục đích mở rộng hành lang đa dạng sinh học, tạo môi trường sống cho các loài thú, WWF đã thực hiện các chương trình phục hồi rừng thông qua trồng lại các cây bản địa, khoán bảo vệ rừng, khoanh nuôi xúc tiến tái sinh, v.v. để tái tạo sự liên kết liền mạch của khu vực đa dạng sinh học độc đáo này.
 
Bắt đầu từ năm 2012 cho đến nay WWF đã áp dụng nhiều chương trình phục hồi rừng bao gồm: Quản lý rừng dựa vào cộng đồng (2.800ha); Khoán bảo vệ rừng tự nhiên (3.000ha); Trồng mới phục hồi rừng bằng cây bản địa (144ha); và Khoanh nuôi xúc tiến tái sinh rừng tự nhiên (431ha). Hoạt động này không chỉ mang lại lợi ích cho bảo tồn mà còn giúp người dân có thêm thu nhập từ việc khai thác lâm sản ngoài gỗ trong diện tích rừng họ được giao, từ đó có thêm động lực bảo vệ rừng.
 
WWF tiến hành nhiều nghiên cứu chuyên sâu về đa dạng sinh học trong khu vực. Các chuyên gia của WWF đã đặt bẫy ảnh tại các khu vực khác nhau của khu bảo tồn, VQG để ghi nhận hình ảnh của các loài động vật hoang dã, đặc biệt là các loài thú móng guốc trong tự nhiên. WWF còn tiến hành nhiều hình thức nghiên cứu khác như thu thập thêm mẫu vắt, lông, da và phân các loài động vật, và mẫu ký sinh trùng để phân tích ADN nhằm ghi nhận sự hiện diện gene các loài động vật có trong máu của Vắt, cũng như nghiên cứu về tập quán sinh sống về các loài động vật trong tự nhiên. Những hệ thống này đã giúp phát hiện thêm nhiều loại động vật của núi rừng Trường Sơn như Thỏ vằn, Mang Trường Sơn, Gấu ngựa, Vượn, Vọoc... Đặc biệt vào năm 2013, hệ thống máy bẫy ảnh đã ghi nhận hình ảnh của Sao la, đánh dấu sự phát hiện trở lại của một trong những loài thú quý hiếm nhất trên thế giới sau 15 năm tìm kiếm.
 
	© CarBi / WWF
Một cá thể gấu được máy bẫy ảnh của dự án CarBi ghi nhận tại khu vực Trường Sơn.
© CarBi / WWF
 
	© (c) Nguyen Huu Hoa/ WWF-Vietnam
An Annamites Striped Rabbit captured by a WWF's field staff in the Central Annamites.
© (c) Nguyen Huu Hoa/ WWF-Vietnam
 
	© WWF
Forest Guards of the Hue Saola NR release a Red-Shanked Douc (Pygathrix nemaeus) caught in a snare.
© WWF
 rel=
Aerial view of the Mekong Delta, Southern Vietnam.
© WWF / Elizabeth KEMF

Đồng bằng sông Cửu Long

Đồng bằng sông Cửu Long là một trong những vùng sinh cảnh ưu tiên bảo tồn của WWF. Từ những năm 2007, WWF đã bắt đầu các hoạt động phục hồi sinh cảnh tại Vườn Quốc gia Tràm Chim, một trong những khu đất ngập nước còn lại của vùng Đồng Tháp Mười rộng lớn xưa kia. Tại đây, WWF đã cùng với Vườn điều chỉnh chế độ thuỷ văn để phục hồi sinh cảnh Vườn gần với điều kiện tự nhiên trước đây nhất. Mô hình này đã thành công, giúp gia tăng giá trị đa dạng sinh học của Vườn, thu hút hàng đàn chim xuất hiện trở lại, trong đó có nhiều loài quý hiếm như Sếu đầu đỏ. Mô hình thành công này được tiếp tục nhân rộng tại KBT Thiên nhiên Đất ngập nước (ĐNN) Láng Sen. Ngoài ra, WWF còn hỗ trợ Khu bảo tồn Thiên nhiên Đất ngập nước Thạnh Phú phục hồi sinh cảnh thông qua trồng thêm rừng ngập mặn.
 
Những thay đổi sinh cảnh này đã góp một phần không nhỏ giúp VQG Tràm Chim trở thành điểm RAMSAR (điểm đất ngập nước có tầm quan trong quốc tế) thứ 2000 của thế giới. WWF đã hỗ trợ VQG Tràm Chim và VQG Cà Mau trong quá trình xét duyệt trở thành điểm RAMSAR thế giới. Hiện nay, tổ chức tiếp tục hỗ trợ VQG U Minh Thượng và KBT Thiên nhiên ĐNN Láng Sen để được xét duyệt thành các điểm RAMSAR tiếp theo của đồng bằng sông Cửu Long. Ngày 22 tháng 5 năm 2015, Láng Sen chính thức trở thành khu Ramsar thứ 3 của đồng bằng sông Cửu Long và thứ 7 của Việt Nam.
 
Trong các hoạt động của mình, WWF luôn lên kế hoạch và thực hiện các khoá tập huấn, tham quan học tập để nâng cao năng lực quản lý tài nguyên và thực thi pháp luật cho cán bộ các Khu bảo tồn. Điều này sẽ giúp cho các thành quả dự án của WWF được bền vững hơn, giúp nâng cao hiệu quả bảo tồn cho các KBT.
 
Mô hình du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng với sự tham gia của người dân sống xung quanh vùng đệm các VQG Cà Mau và Tràm Chim đã được WWF triển khai trong những năm gần đây. Hoạt động này nhằm tạo thêm thu nhập cho người dân, những người có sinh kế phụ thuộc vào khai thác tài nguyên thiên nhiên, một trong những nguyên nhân gây ra các vụ vi phạm và xâm lấn các KBT. Đặc biệt, tại VQG Tràm Chim, WWF cùng với Vườn xây dựng nên cơ chế chia sẻ lợi ích tài nguyên thiên nhiên cho cộng đồng trong đó, người dân được khai thác tài nguyên, điều trước đây không được phép, theo quy định và bền vững. Chính những cơ chế này đã làm thay đổi nhận thức và khiến người dân có động cơ tham gia bảo tồn nhiều hơn.
 
Tại Láng Sen, một mô nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu cũng được thực hiện nhằm hỗ trợ sinh kế cho các các cộng đồng tại vùng đệm
 
	© WWF-Vietnam
Cảnh quan đất ngập nước./ Wetland landscape in a protected area in Vietnam.
© WWF-Vietnam
 
	© Nguyen Van Hung/ WWF-Vietnam
Purple swamphen (Porphyrio porphyria), Tram Chim, Vietnam
© Nguyen Van Hung/ WWF-Vietnam
 
	© WWF-Vietnam
Chim làm tổ
© WWF-Vietnam