Thành công từ mô hình nông nghiệp thuận thiên tại Đồng bằng sông Cửu Long

Posted on January, 26 2026

Trước những thách thức về môi trường và biến động về giá cả sản xuất, mô hình lúa mùa nổi tại Tây Ninh đã chứng minh được giá trị của nông nghiệp sinh thái. Phương thức canh tác này không chỉ tạo “cú hích” kinh tế cho bà con mà còn phục hồi hệ sinh thái đất ngập nước, tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Dù mùa lũ năm 2025 diễn biến phức tạp, các thành viên Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ Lúa mùa nổi ghi nhận kết quả ấn tượng trên diện tích canh tác 120,8 ha. Khác với lúa ngắn ngày thâm canh, lúa mùa nổi sở hữu đặc tính sinh học độc đáo: nước dâng đến đâu, cây lúa vươn mình đến đó. Chính cơ chế “sống chung với lũ” này đã biến thách thức ngập lụt ở các khu vực trũng thấp ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thành lợi thế. Cây lúa tận dụng nguồn phù sa dồi dào từ dòng nước để sinh trưởng mà không cần sử dụng thêm phân bón hay thuốc trừ sâu. Phương pháp canh tác thuận thiên này không chỉ giúp nông dân giảm chi phí đầu vào, tối đa hoá lợi nhuận mà còn mang  lại môi trường thuận lợi cho các loài động thực vật thuỷ sinh, chim, cò… phát triển, góp phần tăng cường đa dạng sinh học, cải thiện sức khoẻ của đất cho những vụ mùa bội thu tiếp nối.

Ông Nguyễn Ngọc Điền, Chủ tịch HĐQT HTX Dịch vụ Lúa mùa nổi, chia sẻ: " Năm nay diện tích lúa mùa đã mở rộng lên hơn 120 ha ở Vĩnh Châu và Tân Hưng. Mặc dù năng suất không cao như lúa ngắn này, trung bình đạt 1.4 tấn/ha, giúp mang lại lợi nhuận là 13,700,000/ha. Bên cạnh đó HTX còn được WWF-Việt Nam hướng dẫn kỹ thuật canh tác, hỗ trợ giống lúa thông qua dự án “Giải pháp thuận thiên thích ứng với biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long” và được công ty AMANA bao tiêu đầu ra với giá tốt. Bà con rất phấn khởi vì vụ mùa năm nay thắng lớn.”

Khát vọng vươn tầm quốc tế

Không dừng lại ở việc hỗ trợ sản xuất, WWF-Việt Nam còn kết nối nông dân với doanh nghiệp để xây dựng chuỗi cung ứng bền vững. Hiện tại, HTX đã ký hợp đồng bao tiêu toàn bộ diện tích với Công ty Cổ phần Lúa Mùa Nổi AMANA – thuộc Tập đoàn Khải Nam với mức giá ổn định 15.000đ/kg. 

Giá trị của hạt gạo thuận thiên đạt tiêu chuẩn an toàn giờ đây đã vươn xa ra thị trường quốc tế. Trong năm 2024-2025, tập đoàn Khải Nam đã xuất khẩu thành công các mặt hàng làm từ lúa mùa nổi như mì, phở sang các thị trường châu Âu như Đức, Anh. Đặc biệt, đầu năm 2026, sản phẩm Lúa mùa nổi AMANA chính thức đạt chứng nhận Halal - "tấm hộ chiếu" quan trọng để thâm nhập vào thị trường Hồi giáo đầy tiềm năng như Malaysia, Ấn Độ. Công ty AMANA cũng sẽ luôn phát triển thêm các món ngon làm từ hạt gạo thuận thiên vùng lũ để phục vụ cho người Việt Nam.

Ông Phan Bảo Thi, Giám đốc Công ty Cổ phần Lúa Mùa Nổi AMANA, nhận định: "Sản phẩm lúa mùa nổi không chỉ đóng góp vào việc bảo vệ môi trường, mà còn là cam kết của chúng tôi về một thị trường thực phẩm an toàn, nhấn mạnh vào việc tiêu dùng bền vững. Những cam kết này vừa là thách thức vừa là cơ hội để chúng tôi tiếp cận đến nhiều thị trường khó tính nhất. Việc đạt chứng nhận Halal là đòn bẩy để chúng tôi đưa sản phẩm mang tính biểu tượng lịch sử, văn hóa và thiên nhiên của vùng ĐBSCL đến với nhiều người tiêu dùng quốc tế.”

Thành công từ mô hình lúa mùa nổi là tín hiệu đáng mừng để WWF-Việt Nam tiếp tục nhân rộng mô hình trên toàn khu vực ĐBSCL, tạo sinh kế và thu nhập ổn định, cũng như góp phần vào việc bảo vệ môi trường, giảm áp lực sử dụng tài nguyên và có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu. 

Cơ chế “sống chung với lũ” đã biến thách thức ngập lụt ở các khu vực trũng thấp ở ĐBSCL thành lợi thế để lúa nổi sinh trưởng.
© WWF-Việt Nam / Trần Trung Nhân
Nông dân thu hoạch lúa mùa nổi.
© WWF-Việt Nam / Hồ Gia Phú
Nông dân thu hoạch lúa mùa nổi
© WWF-Việt Nam / Hồ Gia Phú
Đại diện công ty Khải Nam với đối tác từ Malaysia thăm ruộng lúa mùa nổi.
© WWF-Việt Nam / Hồ Gia Phú